ॲड.डॉ. विद्याधर उर्फ शिवाजीराव काकडे: एक दूरदर्शी व्यक्तिमत्व
डॉ. विद्याधर उर्फ शिवाजीराव काकडे हे शैक्षणिक, सामाजिक उन्नती आणि समाज विकास या क्षेत्रांतील अतुलनीय योगदानासाठी प्रसिद्ध असलेले एक प्रतिष्ठित व्यक्तिमत्व आहे. उदात्त विचारांचा वारसा, अतूट समर्पण आणि वचनबद्धतेने त्यांना आबासाहेब काकडे शैक्षणिक समुहाच्या प्रमुख पदापर्यंत पोहोचवले आहे. शिक्षणापासून ते शेतीपर्यंत आणि साहित्यापासून ते सामाजिक नेतृत्वापर्यंत, त्यांच्या बहुआयामी योगदानाने समाजावर अमिट छाप सोडली आहे.
ॲड. डॉ. विद्याधर काकडे यांचा शैक्षणिक प्रवास हा त्यांचा ज्ञानाप्रती असलेल्या बांधिलकीचा पुरावा आहे. त्यांनी M.A. L.L.B. पर्यंत शिक्षण घेतले असून L.L.B. मध्ये सावित्रीबाई फुले, पुणे विद्यापीठाने त्यांना सुवर्णपदक प्रदान केले आहे. शैक्षणिक आणि सामाजिक क्षेत्रांमधील त्यांच्या उल्लेखनीय योगदानाची दखल घेत युनिव्हर्सिटी ऑफ सेंट्रल अमेरिका या विद्यापीठाने २०२२ मध्ये त्यांना ‘मानद डी. लिट. पदवी’ बहाल करून, त्यांच्या समर्पणाची जागतिक स्तरावर ओळख निर्माण करीत त्यांच्या कार्याचा सन्मान केला.
आबासाहेब काकडे शैक्षणिक समुहाचे अध्यक्ष या नात्याने, त्यांनी आपल्या वडिलांचा वारसा पुढे नेत शाळा, महाविद्यालये, वसतिगृहे आणि व्यावसायिक प्रशिक्षण केंद्रांसह ५२ शाखापर्यंत हा विस्तार केला आहे. अहिल्यानगर जिल्ह्याच्या ग्रामीण भागात प्रथमच सेमी इंग्रजीतून शिक्षणाची केलेली सुरुवात, कला शाखेतील विद्यार्थ्यांना संगणक पदवीधर बनविण्यासाठी सुरु केलेला अभ्यासक्रम, इ.५ वी पासून NEET/JEE सारख्या परीक्षेची तयारी करण्यासाठी सुरु केलेला फौंडेशन कोर्स, आधुनिक तंत्रज्ञानाची धरलेली कास, शैक्षणिक प्रयोगशिलता, रोजगाराभिमुख शिक्षणावर भर, कॉम्प्युटर पदवीच्या विद्यार्थ्यांना अद्ययावत ज्ञान मिळावे यासाठी कॉम्प्युटर कंपन्यातील इंजिनीअर कडून कोचिंग मिळण्यासाठी राबविलेली ‘संडे कॉलेज’ संकल्पना, बोर्डिंग मधील मुला-मुलींची पितृवत काळजी या गोष्टी ॲड. डॉ. विद्याधर काकडे यांचा अनोखा शैक्षणिक दृष्टीकोन व शैक्षणिक समर्पणभाव प्रदर्शित करतो. म्हणूनच शिक्षणाप्रती त्यांची असणारी बांधिलकी ही शैक्षणिक विकासाच्या बदलासाठी उत्प्रेरक ठरली आहे. शेवगावच्या मातीत खोलवर रुजलेल्या डॉ. शिवाजीराव काकडे यांची शोधकदृष्टी भौगोलिक सीमा ओलांडत हजारो विद्यार्थ्यांच्या जीवनात परिवर्तन घडवून आणण्यात आणि त्यांची स्वप्ने साकार करण्यासाठी कारणीभूत ठरली आहे.
डॉ. शिवाजीराव काकडे यांचे नेतृत्व केवळ शिक्षणक्षेत्रापुरते मर्यादित न राहता विविध सामाजिक व राजकीय क्षेत्रात ते विस्तारले आहे. जनशक्ती विकास आघाडी या राजकीय पक्षाची निर्मिती करून दुर्लक्षित ग्रामीण नेतृत्वाला प्रकाशात आणण्याचे काम डॉ. काकडे करीत आहेत. कामगार आणि मजुरांच्या हक्कांसाठी समर्पित असलेली ‘जनशक्ती श्रमिक संघा’ची स्थापना करून हजारो श्रमिकांना कामगार कल्याण योजनांचे व व्यावसायिक प्रशिक्षणाचे फायदे मिळवून दिले आहेत. शेवगाव तालुक्याच्या कृषी क्षेत्राला नवीन दिशा देणारी दूरदृष्टी ठेवत व शेतकऱ्यांसमोरील आव्हाने समजून घेत त्यांनी ‘जनशक्ती टेक्सटाईल मिल’ची स्थापना केली. या मिलच्या उभारणीने केवळ रोजगाराच्या संधीच निर्माण केल्या नाहीत; तर कापूस लागवड आणि व्यापार मक्तेदारी या समस्यांचे निराकरण केले. हा प्रकल्प कृषी शाश्वतता आणि आर्थिक सक्षमीकरणासाठीच्या त्यांच्या वचनबद्धतेचे प्रतीक ठरत आहे.
नैसर्गिक व मानवनिर्मित संकटात डॉ. शिवाजीराव काकडे यांचे नेतृत्व खऱ्या अर्थाने चमकले. कोविड-१९ साथीच्या आजारादरम्यान, त्यांनी अमरापूर व चापडगाव येथे ‘जनशक्ती कोविड सेंटर’ चालवून ज्या रुग्णांना कोठूनही वैद्यकीय मदत मिळत नव्हती त्यांना उपचार मिळवून देत त्यांची सेवा शुश्रुषा करीत हजारो रुग्णांचे प्राण वाचविले. याशिवाय ज्या ज्या वेळेस कोठे अपघात झाले, अतिवृष्टीने लोक बेघर झाले, त्यांचेवर उपासमारीची वेळ आली, वीज पडून घरातील कर्त्या माणसाचे निधन झाले त्या-त्या वेळी आर्थिक स्वरुपात, वस्तूच्या स्वरुपात व माणुसकीच्या आधाराच्या स्वरुपात डॉ. शिवाजीराव संकटात उभे ठाकले आहेत.
डॉ. शिवाजीराव काकडे यांच्या साहित्यिक योगदानाने त्यांच्या बहुआयामी व्यक्तिमत्त्वाला आणखी एक पदर जोडला आहे. ‘आबासाहेब आणि मी’ सारख्या पुस्तकाद्वारे कर्मयोगी आबासाहेब काकडे यांच्या चरित्रातील विविध पैलू उलगडून दाखवलेच परंतु त्यांनी आपल्या लेखनातून तत्त्वज्ञान आणि मूल्यांबद्दल आपली अंतर्दृष्टी अधोरेखित केली. त्यांच्या या पुस्तकावर संशोधक विद्यार्थ्यांचे सुरु असलेले संशोधन हे त्यांच्या लेखनातील वेगळेपण स्पष्ट करते.
ॲड. डॉ. विद्याधर ऊर्फ शिवाजीराव काकडे यांचा जीवनप्रवास समर्पण, शिक्षण आणि समाजसेवेच्या शक्तीचे उदाहरण देतो. त्यांचे दूरदर्शी नेतृत्व, सक्रियता आणि बहुआयामी योगदानाने असंख्य जीवनांना स्पर्श केला आहे. सकारात्मक बदल आणि सक्षमीकरणाचा चिरस्थायी वारसा त्यांच्याकडे आहे. तो सर्वांसाठी एक प्रेरक, उज्वल व अधिक समावेशक भविष्यासाठी आशेचा किरण म्हणून उभा आहे. आपल्या अनुकरणीय कार्याद्वारे, त्यांनी आपल्या पूर्वजांचा वारसा तर चालवलाच पण प्रगतीचा व उज्ज्वल भविष्याचा आशादायी मार्ग त्यांनी निर्माण केला आहे.
